1,6 milyar dolarlık Virgin Islands muammasında Karamehmet’in gizemli sessizliği

Read Time:6 Minute, 40 Second

Sayıştay’ın Ziraat Bankası’nın 2014 yılında vergi cenneti ‘Virgin Adalarında’ bir şirkete açıldığını ve bugüne kadar tahsilat yapamadığını raporladığı 1,6 milyar dolarlık kredi, yapılan resmi açıklamalarla tam bir muammaya dönüştü. Ziraat’in ‘Turkcell’in Türklerde kalması için Turkcell hissedarı Çukurova’ya tahsis ettik ve 2020 Ekim itibarıyla da tamamını tahsil ettik’ diye yaptığı açıklama Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş’den yapılan açıklamayla ‘tekzip’ edildi.

Turkcell, ‘Ziraat Bankası’ndan böyle bir kredi almadık’ deyince Çukurova üzerinden Turkcell’e verildiği savunulan 1,6 milyar doların akıbeti ve kredinin nasıl ‘buharlaştığı’ soruları yanıtsız kaldı.

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan’ın yönetim kurulu başkanı olduğu, geçen yıl 8 Kasım’da Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan istifa eden damadı Berat Albayrak’ın da başkanvekilliğini yürüttüğü Türkiye Varlık Fonu (TVF) geçtiğimiz haziran ayında Türkiye’nin ilk ve en büyük GSM operatörü Turkcell’de bir hisse operasyonu gerçekleştirmişti. Turkcell’in Çukurova Holding patronu Mehmet Emin Karamehmet’e ait A grubu imtiyazlı hisselerinin ve yönetim kurulu çoğunluğunun TVF’ye devrini içeren hisse operasyonu 21 Ekim’de yapılan Turkcell Genel Kurulu’nda onaylandı ve şirketin kontrolü TVF’ye geçti.

Genel kurulda kabul edilen şirket ana sözleşme değişiklikleriyle, şirketin yüzde 49 oranındaki halka açık hisseleri Borsa İstanbul (BİST) ve New York Borsası’nda (New York Stock Exchange) işlem görmeye devam edecek. Buna karşılık TVF ile Finlandiyalı Telia Company, Rus LetterOne (Alfa Telecom), Çukurova Holding, Ziraat Bankası ve ilgili taraflar ile imzalanan sözleşmelerle TVF, yüzde 26,2 oranındaki imtiyazlı altın hisse ile Turkcell’in en büyük hissedarı, ‘hakim ortağı’ oldu. Rus LetterOne’ın da şirketteki payı yüzde 24,8’e yükseldi.

Haziran ayında yapılan hisse operasyonu ile TVF’nin Telia’nın Turkcell’deki yüzde 24,02’lik hissesi için 530 milyon dolar ödemesi ve Telia’nın Turkcell’deki ortaklıktan ayrılması konusunda anlaşmaya varıldı.

Turkcell’in kurucusu ve ana hissedarı Çukurova Holding’in ve patronu Mehmet Emin Karamehmet’in gerek imtiyazlı gerekse dolaylı hisselerini TVF’ye satarak Turkcell’den çıkmasıyla TVF’nin payı yüzde 26,2’ye, LetterOne’ın da şirketteki payını toplamda yüzde 24,8’e çıkararak en büyük azınlık hissedar haline gelmesi için uzlaşma sağlandı.

Erdoğan’ın patronajındaki TVF’nin yürüttüğü bu operasyonla 1994 yılında kurulan Turkcell’in kurucu ortakları ve en büyük hissedarları olan Telia ve Çukurova Holding paylarını TVF’ye satarak 26 yıl sonra şirketten ayrıldı. TVF’nin patronu Erdoğan ve Putin’in yakın dostu dolar milyarderi Rus Oligark Mikhail Fridman’ın telekomünikasyon-finans ve yatırım şirketi LetterOne Turkcell’in iki ana ortağı oldu. TVF ve Erdoğan bu satın almayla A grubu imtiyazlı hisseler üzerinden, Turkcell Yönetim Kurulu’ndaki dokuz üyeden beşini belirleme yetkisiyle, şirketin yönetim kontrolüne de sahip oldu.

Hisse operasyonu ve TVF’ye devir sonrasında TVF Genel Müdürü Zafer Sönmez, Turkcell’den pay alımı anlaşması kapsamında Çukurova Holding’in Ziraat Bankası’na olan 1,6 milyar dolar banka borcunu TVF’nin üstlendiğini açıkladı. Çukurova Holding ve patronu Karamehmet 2014’te Turkcell hisselerini teminat göstererek Ziraat Bankası’ndan 1.6 milyar dolar kredi almış, daha sonra bu borcun anapara taksit ödemelerinde gecikmeye düşünce, kredi alacağına karşılık Ziraat Bankası Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Aydın Turkcell yönetimine girmişti. Türkiye’nin ilk özel GSM operatörü ve 2000 yılında NYSE’de hisseleri halka açılan ilk özel Türk şirketi olan Turkcell, bu operasyonla bir anlamda kamulaştırılmış oldu.

Turkcell’in karmaşık ortaklık ve hisse yapısı nedeniyle uzun süredir genel kurullarda anlaşma sağlanamıyor, temettü dağıtımı da yapılamıyordu. Karamehmet 2014’teki krediyi Rus ortağı Alfa’yı şirketten çıkartmak ve hisselerini devralarak kıl payı sahip olduğu çoğunluk hissesini takviye etmek istedi. British Virgin Islands’ta kurulu Çukurova Telecom Holdings Limited üzerinden alınan ve Çukurova Finance International Limited üzerinden 1 milyar 604 milyon dolarlık kredi karşılığı Ziraat Bankası’na ipotek edilen yüzde 13,76 oranındaki B Grubu 51 adet dolaylı hisse, kredi geri ödenmeyince Ziraat’e geçti ve Ziraat de Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş yönetimine girdi. Karamehmet ile Alfa hisse alımında anlaşamayınca Alfa Londra Tahkim Mahkemesi’ne dava açtı ve kazandı. Tahkim mahkemesi Alfa’nın hisselerinin değerini 2,8 milyar dolar olarak belirledi. 2015’te Alfa Telecom Turkey ve finansörü LetterOne bir açıklama yaparak hükümetin anlaşmazlığın çözümü için devreye girmesini Turkcell’de hakim yönetimin belirlenmesini istemişti.

Bu karmaşık süreçten beş yıl sonra Erdoğan TVF’yi devreye sokarak, Turkcell’in kontrolünü ele aldı, Letter One da ikinci büyük ortak oldu. Karamehmet’in British Virgin Islands’taki şirketleri üzerinden aldığı ve geri ödeyemediği krediyi de TVF üstlenmiş oldu ve Karamehmet’i tümüyle devreden çıkarttı. Aslında Ziraat Bankası’nı da portföyünde bulunduran TVF’nin gerçekten 1,6 milyar dolarlık Karamehmet kredisini kapatıp kapatmadığı ya da işlemin kâğıt üzerinde mi gerçekleştirildiği meçhul.

Ayrıca Londra’daki tahkim mahkemesi 13,76’lık hisseye 2,8 milyar dolar değer biçerken, TVF’nin geçtiğimiz Haziran ayında Telia’nın yüzde 24,02 payının tamamını 530 milyon dolara alması da ayrı bir soru işareti. Bunun yanında Rus Letter One ikinci büyük ortak konumuna gelirken hangi ödemeyi yaptı ya da hangi imtiyazları elde etti? Ziraat Bankası’nın ‘1,6 milyar dolarlık Turkcell-Çukurova kredisi 2020 Ekim ayında tahsil edildi, kapandı’ açıklaması bu sorulara yanıt vermiyor. Şayet krediyi TVF kapattıysa 1,6 milyar dolarlık bu yüklü ödeme, kendi borçları kabarmış ve portföyündeki şirketlerin büyük bölümü zarardaki TVF tarafından nasıl karşılandı. Ödemeyi hazine mi üstlendi?

Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş ise Ziraat’ın ardından yaptığı açıklamada, Çukurova ve Karamehmet’e verilen kredinin sanki Turkcell’e verilmiş gibi anlaşıldığını bunun doğru olmadığını duyurdu. Açıklamada; “Söz konusu kredi, şirketimizden ayrı ve bağımsız bir tüzel kişiliği haiz Çukurova Grubu tarafından kullanılmış olup, konuyla ilgili şirketimiz Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.’nin herhangi bir dahli ve tasarrufu söz konusu değildir. Kredinin şirketimiz tarafından kullanılmış gibi gösterilmesi, kamuoyunu ve paydaşlarımızı yanıltmakta, rapor ve bildirimlerini şeffaflıkla paylaşan şirketimize, ülkemizin milli bir değeri olan Turkcell markasına maddi ve manevi zarar vermektedir” denildi.

2001 krizinde Yapı Kredi Bankası’nı ve Pamukbank’ı kaybeden, bankalarının yanış sıra, medya şirketlerine, televizyonlarına, BMC Otomotiv fabrikasına el konulan Çukurova’nın patronu Karamehmet, Turkcell’i ise sonuna kadar elinde tutmaya çabaladı. Bunun yanında oldukça ilginç bir iş insanı olan Karamehmet Kuzey Irak’ta petrol arama ve çıkartma işine girdi. BP’nin yöneticilerinden Mehmet Sepil ile ortak olarak kurduğu ve Londra Borsası’na kote ettirdiği Genel Energy Plc. ile Kuzey Irak’ta Barzani ile anlaşan Karamehmet, Tak Tak ve Tawke sahalarında petrol çıkartarak dünyaya pazarlamaya başladı. Daha sonra Sepil hisselerini devrederek ayrıldı. Yüzde 24’lük payla Genel Energy’nin en büyük hissedarı olan Karamehmet’in enerji şirketinin kalan hisseleri halka açıktı. Daha sonra Nathaniel Rothschild ve Tony Hayward tarafından kurulan halka açık İngiliz petrol yatırım şirketi Vallares ile Genel Energy birleşti, petrol arama sahalarının sayısını 6’ya çıkarttı.

Bu arada kızı Gülsün Nazlı Karamehmet Williams’ın Cenevre Merkezli Advantage Tankers şirketi yanında kendisi de Geden Lines denizcilik şirketini kurarak petrol taşımacılığı ve tanker piyasasında hızla büyüyen Mehmet Emin Karamehmet 2019’da Çin’den aldığı 2 dev tankere, 2020 Nisan’ında Hong Kong’tan aldığı tankerleri de ekleyerek filosunu genişletti ve önde gelen petrol taşımacılığı şirketleri arasına girdi.

Turkcell operasyonu ve Ziraat kredisiyle ilgili bilinmezlikleri açığa çıkartabilecek tek kişi olan Karamehmet’in suskunluğu ise dikkat çekiyor. Bankalarını, şirketlerini, medyasını kaybettikten sonra adeta küllerinden yeniden doğan, iktidarla ilişkilerini sessizce yürüten, BMC, Digitürk, Show TV, Sky Türk, Akşam, Güneş gazetelerinin de içinde yer aldığı medyasının satılmasında suskun kalan Karamehmet bugüne kadar da TMSF ve iktidarla ilişkilerini Erdoğan ile karşı karşıya gelmemeye özen göstererek yürüttü.

Özellikle Kuzey Irak’taki petrol şirketi ve ardından petrol taşımacılığında da dev adımlarla büyüyen Karamehmet’in, 2014’ten bu yana Ziraat’e geri ödemediği krediyi bu işler için kullanmış olabileceği, Erdoğan hükümeti ile de bu çerçevede gizli bazı anlaşmalar yapmış olabileceği iddiaları ekonomi ve siyaset kulislerinde öne sürülüyor.

TVF Genel Müdürü Zafer Sönmez’in Çukurova’nın 1,6 milyar dolarlık kredisini TVF’nin üstlendiğini açıkladığı anımsandığında Karamehmet ile iktidar arasında Turkcell, Kuzey Irak petrolleri ve tanker filosunu büyüterek petrol taşımacılığı işlerinin yürütümü çerçevesinde, bazı mutabakatların, takas ya da ödeme kolaylıklarının sağlanmış olmasından ciddi, bir ihtimal olarak söz ediliyor.

Turkcell yönetim kurulunda AKP hükümetlerinde görev yapan eski bakanlar Hilmi Güler, Atilla Koç gibi isimler ‘bağımsız üye’ olarak görevlendirilmişti. Halen Erdoğan’ın kabinesinde Tarım ve Orman Bakanı olan Bekir Pakdemirli de bakanlığa atanana kadar Turkcell yönetim kurulu üyesiydi.

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Yorumunuz için teşekkür ediyoruz en kısa zamanda size cevap verilecektir selamlar .